Współczesne niewolnictwo, praca przymusowa i handel ludźmi
W Michelin sprzeciwiamy się wszelkim formom przymusowej pracy, w naszych zakładach i środowisku, w tym u naszych klientów i dostawców.
Według danych Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), w 2016 roku prawie 25 milionów osób było dotkniętych pracą przymusową. Spośród nich, 28 milionów zostało poddanych przymusowej pracy. Na świecie do sektorów, w których praca przymusowa jest najbardziej rozpowszechniona, należą: górnictwo i kopalnictwo, turystyka, rolnictwo, przemysł rolno-spożywczy, budownictwo i produkcja elektroniki. W zależności od kraju, można spotkać się z pracą przymusową w branży budowlanej i sprzątającej oraz we wszystkich branżach, które wymagają nisko wykwalifikowanej siły roboczej i łańcucha podwykonawców. Również pracownicy delegowani i nieposiadający odpowiedniej dokumentacji mogą znaleźć się w sytuacji zależności i pracy przymusowej.
Definicje
Pojęcia współczesnego niewolnictwa i handlu ludźmi zostały zdefiniowane przez Organizację Narodów Zjednoczonych jako „werbowanie, transport, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osób przy wykorzystaniu w tym celu gróźb, przemocy, przymusu, uprowadzenia, oszustwa, nadużycia władzy lub wykorzystania słabości ofiary lub wręczania lub przyjmowania płatności lub korzyści w celu uzyskania zgody osoby mającej kontrolę nad inną osobą, w celu wyzysku. Wykorzystywanie obejmuje co najmniej prostytucję innych osób lub inne formy wykorzystywania seksualnego, pracę przymusową lub usługi przymusowe, niewolnictwo, poddaństwo lub usuwanie organów”.
Michelin nie zgadza się na pracę przymusową, która zgodnie z powszechnie przyjętymi ogólnymi zasadami prawa międzynarodowego ma miejsce wtedy, gdy pracownicy są zmuszani do świadczenia pracy lub usług wbrew swojej woli, bez wynagrodzenia i/lub pod bezprawną groźbą użycia siły, oszustwa, przymusu, długu lub zatrzymania dokumentów tożsamości.
Praca przymusowa może polegać na:
- podpisaniu umowy, której warunki nie były zrozumiałe dla pracownika: np. umowa, która nie została sporządzona w języku pracownika.
- stosowaniu przymusu psychicznego lub fizycznego wobec pracownika w celu wykonania pracy. Przykładem jest grożenie zwolnieniem pracownika za niewykonanie niebezpiecznej czynności, która nie należy do jego obowiązków służbowych lub do której nie został przeszkolony.
- ograniczanie autonomii danej osoby. Przykładem jest zatrzymanie dokumentów tożsamości, zmuszanie do spania na terenie firmy, uzależnienie od pracodawcy przy zakładaniu konta bankowego, brak możliwości swobodnego dysponowania swoim czasem wolnym, itp.
- doprowadzeniu do znacznego zadłużenia pracownika przed rozpoczęciem przez niego pracy, co wpędza go w „niewolę zadłużenia”. W niektórych regionach pośrednicy (agencje pośrednictwa pracy) pobierają od kandydatów szczególnie wysokie kwoty (transport, zakwaterowanie, koszty ubezpieczenia itp.) w fazie selekcji, rekrutacji lub zatrudniania; spłata tego długu wobec pracodawcy zajmie pracownikom lata.
Zasady przewodnie
Grupa zobowiązuje się:
- Nie stosować żadnej formy współczesnego niewolnictwa lub handlu ludźmi w swojej działalności.
- Sprawić, aby dostawcy i klienci, z którymi współpracuje przestrzegali tych samych zasad.
- Sprawić, aby agencje pracy tymczasowej, z którymi Grupa współpracuje zobowiązały się do przestrzegania tych samych zasad.
- Dokonać należytych kontroli dot. osób trzecich (klientów, dostawców itp.), z którymi współpracują.
- Zachować szczególnej ostrożności w prowadzeniu swojej działalności w krajach, w których istniej ryzyko wystąpienia współczesnego niewolnictwa lub handlu ludźmi.
Ponadto, w odniesieniu do przymusowej pracy, Grupa zobowiązuje się*:
- Opracować czytelne i zrozumiałe umowy o pracę dla wszystkich pracowników w przypadku ich stosowania.
- Nie stosować przymusu pracy wobec pracownika i poszanowania jego autonomii.
- Zapewnić każdemu pracownikowi swobodnego dostępu do swoich dokumentów tożsamości oraz możliwości rozwiązania umowy o pracę z własnej inicjatywy z zachowaniem okresu wypowiedzenia przewidzianego w przepisach lokalnych lub w umowie o pracę.
- Stosować zakaz pobierania przez naszych dostawców usług rekrutacyjnych jakichkolwiek prowizji lub opłat rekrutacyjnych od osób poszukujących pracy.
- Współpracować z agencjami rekrutacyjnymi i agencjami pracy tymczasowej, które przestrzegają Ogólnych Zasad Uczciwej Rekrutacji MOP i które nie nakłaniają do zadłużania się pracowników, aby uniknąć jakichkolwiek form zniewolenia pracodawcy.
* Odniesienia do umów o pracę mają zastosowanie tylko w przypadku korzystania z takich umów.
Michelin zobowiązuje się również do zwalczania pracy przymusowej w swoim łańcuchu podwykonawców. Grupa identyfikuje sektory/dostawców najbardziej narażonych na ryzyko i wdraża podejście do oceny i zarządzania tym ryzykiem w swoim łańcuchu dostaw.
Szczególną uwagę poświęca się pracownikom-migrantom. Pracownicy-migranci należą do najbardziej narażonych grup społecznych pod względem poszanowania praw człowieka. Nie znając zazwyczaj -języka danego kraju, są często pozbawieni wsparcia ze strony swoich krewnych i w związku z tym szczególnie zależni od agencji pośrednictwa pracy i swojego pracodawcy.
Wymagania w stosunku do ogółu osób pracujących w zakładach produkcyjnych Michelin
Właściwe praktyki: Muszę
- Wykazać wzmożoną czujność w krajach, w których istnieje ryzyko występowania współczesnego niewolnictwa lub handlu ludźmi, albo na podstawie stwierdzonych okoliczności, albo na podstawie zbioru poszlak wskazujących wystąpienie niniejszego ryzyka.
- Zapoznać się z udostępnionymi procedurami dot. zgłoszeń nieprawidłowości i natychmiast zgłaszać każdą sytuację sprawiającą wrażenie wystąpienia ryzyka.
- Skontaktować się z ekspertami w przypadku wystąpienia wątpliwości.
Niewłaściwe praktyki: Nie wolno mi
- Zezwalać na stosowanie współczesnego niewolnictwa i handlu ludźmi lub nawiązać stosunki handlowe ze stronami trzecimi bez dokonania niezbędnych kontroli, nawet jeśli dana praktyka jest uznawana za przyjętą w tym kraju.
- Ignorować stosowanie współczesnego niewolnictwa i handlu ludźmi w przypadku stwierdzenia lub wystąpienia podejrzenia tej praktyki u dostawcy, klienta czy też partnera.
Wymagania w stosunku do osób pracujących w zakładach produkcyjnych Michelin
Dyrektor Personalny, Dział Prawny i Dyrektorzy Zakładów
Właściwe praktyki: Muszę
- W przypadku stosowania umów o pracę, dopilnować, aby podpisywane umowy o pracę zawierały jasne klauzule (miejsce pracy, warunki naruszenia umowy, wypowiedzenie itp.) i były napisane w języku zrozumiałym dla pracownika.
- Podczas procesu rekrutacji upewnić się, aby kandydatowi nie naliczano żadnych opłat rekrutacyjnych (takie jak np. opłaty za złożenie podania) przez Michelin.
- Jeżeli prawo danego kraju wymaga od pracodawcy przechowywania dokumentów tożsamości pracownika, umowy lub pozwolenia na pobyt, należy przekazać pracownikowi ich kopię. Należy upewnić się, aby pracownik mógł w każdej chwili odebrać te dokumenty.
- Zachować czujność na wszelkie „znaki”, które mogą wskazywać na pracę przymusową pracownika: nadmierne nadgodziny, izolacja, presja finansowa itp.
- Zapewnić pracownikom swobodny dostęp do informacji o przysługujących im prawach i o warunkach pracy.
Niewłaściwe praktyki: Nie wolno mi
- Przechowywać dokumentów tożsamości pracowników jako formy gwarancji.
- Akceptować fakt, że pracownicy regularnie pracują w nadgodzinach bez sprawdzenia, czy nie robią tego pod presją zewnętrzną, w celu spłacenia długów lub „kosztów rekrutacyjnych”.
- Grozić pracownikowi w jakikolwiek sposób, aby kontynuował pracę w Grupie wbrew swojej woli.
Wymagania dla Menedżerów ds. Zakupów na poziomie Grupy i Regionu
Właściwe praktyki: Muszę
- Umieszczać Zasady Zakupów Michelin we wszystkich umowach.
- Sprawdzać, czy praktyki agencji rekrutacyjnych i agencji pracy tymczasowej, z którymi Grupa współpracuje w swoich zakładach, zwłaszcza w krajach wysokiego ryzyka i szczególnie w przypadku pracowników-migrantów, są zgodne z przepisami i uczciwe (brak kosztów dla rekrutowanych pracowników, niezakładanie konta bankowego pracownika za pośrednictwem agencji itp.)
- Identyfikować kraje i kategorie zakupów najbardziej narażone na ryzyko pracy przymusowej w celu uzupełnienia map ryzyka CSR dostawców i przeprowadzenia oceny ich dokumentacji.
- Zaproponować odpowiedni plan działania dla dostawców lub sektorów zakupowych najbardziej narażonych na ryzyko.
- Udostępnić Linię Etyki dostawcom i ich pracownikom. Procedurę zgłaszania wątpliwości należy publikować na stronie internetowej poświęconej zakupom.
- Identyfikować, w przypadku dostawców kauczuku naturalnego, obszary potencjalnie narażone na pracę przymusową. Należy wdrożyć plany działania w celu ich wyeliminowania.
- Zwracać uwagę na sytuację pracowników zatrudnionych przez podwykonawców Grupy w czasie, gdy przebywają oni na terenie zakładu Grupy.
Praktyczne przypadki
Jest to przykład pracy przymusowej . Kontaktujesz się z tą agencją. Starasz się znaleźć takie rozwiązania, aby „dług” pracowników został umorzony. Oceniasz możliwość zmiany tych praktyk przez agencję. Jeśli nie widzisz takiej możliwości, zwracasz się do innego dostawcy, który w większym stopniu respektuje prawa człowieka. Upewniasz się, że pracownicy otrzymają swoje dokumenty z powrotem. W przyszłości zachowaj większą ostrożność w doborze partnerów.
Praktyczny przypadek nr 1
Pracujesz w agencji pracy tymczasowej w kraju, gdzie istnieje wysokie ryzyko współczesnego ryzyko. Co robisz w takim przypadku?
Upewniam się, że dokonano należytych kontroli i że zasady dot. zakupów Grupy zostały przekazane agencji, która z kolei zobowiązała się je przestrzegać i że w umowach zakupu zawarto specyficzną klauzulę.
Praktyczny przypadek nr 2
Grupa nabyła nową firmę, która znajduje się w kraju wysokiego ryzyka. Jakie natychmiastowe kroki podejmujesz?
- Upewnij się, że dokonano wszelkich kontroli oraz analizy ryzyka przed nabyciem firmy.
- Upewnij się, że Kodeks Etyki i polityka ramowa ds. Praw Człowieka zostały wdrożone w nowej firmie w jak najszybszym terminie.
- Upewnij się, że odpowiednie szkolenia zostały wdrożone w jak najszybszym terminie.
Praktyczny przypadek nr 3
Jesteś odpowiedzialny za dział personalny w danym kraju. Kilku pracowników, pochodzących z sąsiedniego kraju zwraca się do Ciebie, informując, że agencja pośrednictwa pracy zatrzymała ich dokumenty tożsamości jako „gwarancję finansową” umowy. Co należy zrobić?
Jest to przykład pracy przymusowej. Kontaktujesz się z tą agencją. Starasz się znaleźć takie rozwiązania, aby „dług” pracowników został umorzony. Oceniasz możliwość zmiany tych praktyk przez agencję. Jeśli nie widzisz takiej możliwości, zwracasz się do innego dostawcy, który w większym stopniu respektuje prawa człowieka. Upewniasz się, że pracownicy otrzymają swoje dokumenty z powrotem. W przyszłości zachowaj większą ostrożność w doborze partnerów.
