Các nguyên tắc đạo đức để có Trí Tuệ Nhân Tạo (AI) đáng tin cậy

Sự chuyển mình trong ngành kỹ thuật số, đặc biệt được thúc đẩy bởi Trí Tuệ Nhân Tạo (AI), đang tác động đến đời sống thường nhật và môi trường làm việc của chúng ta. Do đó, đề ra một khuôn khổ đạo đức cho AI là một việc làm cần thiết để có một phương pháp tiếp cận có trách nhiệm.

Tập Đoàn Michelin muốn việc sử dụng Trí Tuệ Nhân Tạo phải hoàn toàn phù hợp với phương pháp “Bền Vững Tuyệt Đối” của mình: Con Người x Lợi Nhuận x Hành Tinh.

image-20250715-072652

Định nghĩa

Mọi người thường biết đến AI thông qua ứng dụng thực tế của nó trong hệ thống AI, sau đây được đề cập là “AI” hoặc “hệ thống AI”.

“Hệ thống AI” được định nghĩa trong Quy Định Châu Âu vào ngày 13 tháng 6 năm 2024 là “một hệ thống tự động hóa, được thiết kế để hoạt động ở các cấp độ tự chủ khác nhau và có thể chứng minh khả năng thích nghi sau khi phát triển, và đối với các mục tiêu rõ ràng hay ngụ ý, hệ thống sẽ suy luận, từ các thông tin đầu vào mà nó nhận được, cách tạo ra kết quả chẳng hạn như các dự đoán, nội dung, khuyến nghị hoặc quyết định có thể ảnh hưởng đến môi trường ngoài đời thực hoặc môi trường trên mạng.”

AI bao gồm một số công nghệ và lĩnh vực áp dụng dựa trên các mô hình hoặc thuật toán

Ví dụ:

  • AI Tạo Sinh: tạo nội dung (văn bản, hình ảnh, video, âm thanh, v.v.) dựa trên yêu cầu;
  • AI Dự Đoán: dự đoán kết quả dựa trên lịch sử;
  • AI Nhận Diện và Phân Loại: nhận diện đối tượng trực quan, phân loại hình ảnh, phát hiện hành vi bất thường, v.v.

Bối cảnh

Cơ Hội

AI đã trải qua những đợt phát triển đáng kể trong những năm gần đây (thuật toán phức tạp, AI tạo sinh dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn) và đang làm biến đổi cách các công ty sử dụng dữ liệu. Có nhiều ứng dụng đang sử dụng AI trong nhiều lĩnh vực đa dạng (vận tải, y tế, quảng cáo, dịch vụ công, v.v.)

Trên thực tế, AI mang lại cơ hội cho cả công ty (chẳng hạn như các sản phẩm và dịch vụ cải tiến, tăng năng suất, phát hiện lỗi không tương thích, v.v.) và mọi người (hỗ trợ ra quyết định, cải thiện sức khỏe toàn diện ở nơi làm việc, tạo điều kiện hòa nhập cho những người khuyết tật, v.v.).

Michelin có truyền thống lâu đời là các cam kết với sự đổi mới, môi trường và xã hội và dự định tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong một tương lai bền vững hơn cho tất cả mọi người.

Rủi Ro

Trước những cơ hội mà AI mang lại, AI cũng có một số rủi ro đã được xác thực hoặc rủi ro tiềm ẩn ở cấp độ công ty và xã hội, thể hiện qua:

  • Việc thiết kế và đào tạo các mô hình của AI: sự thiên vị có thể tồn tại trong bộ dữ liệu đào tạo AI có thể dẫn đến các trường hợp phân biệt đối xử, chất lượng dữ liệu kém và/hoặc ô nhiễm, mất tính bảo mật của dữ liệu cá nhân, v.v.
  • Việc sử dụng AI: Độ phản hồi chậm, trì độn trong chức năng của hệ thống AI, sự không ổn định trong hiệu suất hoạt động của AI (ảo giác), tác động lên sức khỏe nói chung và sức khỏe toàn diện khi làm việc của những người sử dụng hệ thống AI, sự tin tưởng hệ thống mà không có thiên kiến phản biện, mất ý chí tự do và quyền kiểm soát, chia sẻ dữ liệu trong phạm vi bí mật thương mại hoặc tài sản trí tuệ, vi phạm luật cạnh tranh, v.v.
  • Các mối lo ngại về xã hội và môi trường: deepfake, thao túng dân số bằng cách phát tán những thông tin sai lệch, sử dụng hệ thống AI để giám sát dân số hàng loạt thông qua các loại camera thông minh, sự chuyển đổi sâu sắc của một số ngành nghề, công nghệ tiêu tốn nhiều năng lượng, v.v.

Cần các nỗ lực chung từ cả nhà nước và tư nhân để đảm bảo hệ thống AI đáng tin cậy.

Khuôn khổ

Thách thức hiện nay là làm sao để cân đối việc sử dụng các hệ thống AI với các giá trị của Tập Đoàn mà vẫn đảm bảo sự tuân thủ với các quy định hiện hành.

Mong muốn của Michelin là lường trước và kiểm soát được các rủi ro gây ra bởi hoạt động phát triển và triển khai các hệ thống AI trong Tập Đoàn và để đảm bảo rằng những đổi mới dựa trên hệ thống AI sẽ phù hợp với các giá trị của chúng ta.

Việc cân đối này là điều kiện thiết yếu để tạo ra môi trường giúp mọi người có cách phát triển tốt hơn.

communaute_locale_opaque@2x

Quy tắc

Để đảm bảo rằng các hệ thống AI được sử dụng theo cách vừa tạo ra giá trị vừa tạo ra sự tin tưởng, Michelin cam kết sử dụng và phát triển các hệ thống AI theo 3 nguyên tắc nền tảng.

Ba nguyên tắc này bổ sung cho các cam kết của Tập Đoàn, đặc biệt liên quan đến môi trường và tính bảo mật của các hệ thống thông tin.

Các nguyên tắc này dự kiến sẽ phát triển qua thời gian để thích ứng theo các thay đổi về quy định, tiến bộ công nghệ, phân tích tác động, và theo kỳ vọng của các nhân viên và các cổ đông của Tập Đoàn.

Nguyên Tắc 1: AI Lấy Con Người Làm Trọng Tâm

Các hệ thống AI phải được thiết kế và sử dụng theo cách phục vụ cho con người và tôn trọng các quyền và tự do cơ bản của con người (phẩm giá, quyền tự quyết, quyền riêng tư, bình đẳng, không phân biệt đối xử, v.v.).

Để đạt được điều này, Tập Đoàn dựa vào các yếu tố sau:

  • Con Người Giám Sát: bất kỳ hệ thống AI nào cũng được thiết kế và sử dụng với sự giám sát và đề cao con người ở mức độ phù hợp (chẳng hạn như cấm mọi quyết định có khả năng gây ảnh hưởng đáng kế đến con người, chẳng hạn như sa thải, thăng chức, v.v. dựa trên quyết định độc đoán của AI).
human centrics (002)
  • Bảo vệ sức khỏe và sự hài lòng của nhân viên: Các hệ thống AI mà chúng tôi thiết kế và sử dụng phải đáng tin cậy, an toàn và bảo mật xuyên suốt vòng đời của nó, để đáp ứng các mục tiêu được đề ra và không gây ra rủi ro không thể chấp nhận được cho con người, đặc biệt là đối với sức khỏe và sự hài lòng của họ (mất quyền tự chủ, không được trao quyền, sai lệch thông tin, v.v.)
  • Tôn trọng dữ liệu cá nhân: AI tập trung vào con người cũng áp dụng những biện pháp kiểm soát phù hợp lên dữ liệu cá nhân được xử lý để phòng ngừa vi phạm quyền riêng tư hoặc mất tính bảo mật dữ liệu và đảm bảo chất lượng, sự toàn vẹn và mức độ liên quan của dữ liệu trong mối tương quan với các mục đích mà dữ liệu được xử lý.
  • Bình đẳng và không phân biệt đối xử: Các hệ thống AI mà chúng tôi phát triển hoặc thu mua phải được thiết lập theo cách phù hợp và cân xứng để tránh thiên vị, phân biệt đối xử hoặc đi theo lối mòn.
  • Nhận thức và đào tạo: Nhận thức các vấn đề liên quan đến việc phát triển hoặc triển khai AI có trách nhiệm là điều quan trọng. Việc phát triển các kỹ năng và lộ trình nghề nghiệp của nhân viên phải được hỗ trợ để hình thành sự tự tin trong các công nghệ này, để phân bổ lợi ích sử dụng AI một cách công bằng trong nội bộ Michelin, mà còn cho phép mọi người bảo vệ bản thân trước những rủi ro mà AI gây ra, chẳng hạn như tự tin quá mức vào nội dung được tạo bởi hệ thống AI, mất những kỹ năng quan trọng, v.v.).

Qua việc tích hợp sử dụng AI trong Tập Đoàn, Michelin cam kết bảo vệ sức khỏe toàn diện và các quyền lợi của cá nhân thông qua khả năng thích nghi của tổ chức và bài đánh giá tác động tiêu cực tiềm ẩn của AI.

Nguyên Tắc 2: AI Minh Bạch Và Có Thể Giải Trình

Tập Đoàn Michelin cung cấp nội dung đào tạo để đảm bảo rằng người dùng các giải pháp AI có kiến thức nền tảng, chẳng hạn như hiểu các chức năng cơ bản của AI, các ẩn ý trong thực tế và việc cân nhắc về mặt đạo đức.

Đối với các đội ngũ vận hành và kỹ thuật, nội dung đào tạo được tinh chỉnh theo chức vụ và trách nhiệm của họ để bất kỳ hệ thống AI nào được phát triển hoặc triển khai trong Tập Đoàn cũng đủ minh bạch và có thể giải trình nhằm đảm bảo sự tự tin cho người dùng.

 

29290272_l (002)

Minh bạch có nghĩa là:

  • Cung cấp trang giải thích cho các hệ thống AI hỗ trợ ra quyết định để cụ thể hóa khung hoạt động và giới hạn sử dụng của nó;
  • Đảm bảo rằng những người đang sử dụng AI đều đã được thông báo đầy đủ thông tin để giúp họ xác định các thiên kiến hoặc các lỗi có thể tồn tại và ra quyết định một cách có trách nhiệm;
  • Thông báo cho mọi người ở định dạng phù hợp khi họ tương tác với hệ thống AI dễ bị chi phối, hoặc dễ bị chi phối bởi nội dung cụ thể do AI tạo ra.

Có thể giải trình có nghĩa là:

  • Có thể mô tả cách hệ thống AI tạo ra một kết quả cụ thể, một lập luận hoặc trong thời gian thực tùy vào bối cảnh;
  • Đề xuất một hệ thống AI cho ra kết quả dễ hiểu (ít nhất là có thể diễn giải được) và có thể tái tạo được.
  • Ưu tiên các hệ thống AI có khả năng hiểu cách hệ thống AI làm việc, với các ghi chú giải thích. Mức độ giải thích phải tùy vào bối cảnh và độ nghiêm trọng của hậu quả nếu kết quả có lỗi hoặc không chính xác (ví dụ: một đề xuất lịch trình du lịch dự kiến bằng chatbot với ứng dụng ViaMichelin có ít ảnh hưởng hơn một chẩn đoán y khoa quan trọng).

Sự minh bạch và khả năng giải thích phải được xem xét chung với các quy định khác, đặc biệt là về quyền sở hữu trí tuệ, và/hoặc sự bảo vệ khỏi hành vi vi phạm bản quyền, v.v.

Nguyên Tắc 3: Trách Nhiệm Giải Trình

Michelin cam kết đảm bảo vận hành hợp lý các hệ thống AI được phát triển và triển khai, cũng như thiết lập cơ chế điều phối phù hợp để giám sát và quản lý việc sử dụng AI trong Tập Đoàn.

Cơ chế điều phối này đảm bảo các rủi ro đã xác định đều được biết đến và kiểm soát và rằng các hệ thống AI tuân thủ các nguyên tắc đạo đức của Tập Đoàn.

 

58304886_xxl (002)

Cụ thể, khi phát triển các hệ thống AI, Michelin cam kết:

  • Thực hiện các bài kiểm tra để cải thiện chất lượng kết quả (ví dụ: con người giám sát trong giai đoạn đào tạo, v.v.);
  • Xác thực và minh họa các cảnh báo được thực hiện để giảm các rủi ro tiềm ẩn ở mức độ có thể chấp nhận được;
  • Cân nhắc chủ nghĩa đa văn hóa, đa ngôn ngữ và sự đa dạng trong đội ngũ;
  • Xác minh rằng các hệ thống đang thực hiện đúng mục đích dự kiến của chúng một cách hiệu quả (chỉ số thành công, v.v.);
  • Đảm bảo rằng các hệ thống này đáp ứng đầy đủ các mức độ tuân thủ luật pháp, hoạt động kinh doanh hiệu quả và bảo mật, v.v. (ví dụ: minh họa sự tuân thủ, tuân thủ các tiêu chuẩn, v.v.).

Khi Michelin triển khai các hệ thống AI, Tập Đoàn giao phó việc giám sát cho một người có tinh thần trách nhiệm và có các kỹ năng cần thiết, đào tạo và ủy quyền để đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc đạo đức của Tập Đoàn và các quy định hiện hành.

Michelin cũng cam kết kiểm tra, khi phù hợp, các tình thế tiến thoái lưỡng nan về đạo đức và cần có sự đánh đổi trong khuôn khổ quản trị đa chức năng và phù hợp.

VIỆC NÊN LÀM: TÔI PHẢI

Mỗi nhân viên phải đóng góp vào ba nguyên tắc được nêu bên trên và phải:

  • Làm theo các nội dung đào tạo bắt buộc được Tập Đoàn đề ra
  • Tôn trọng các điều kiện sử dụng, quy tắc, quy trình được xác định khi thiết lập công cụ AI mới
  • Sử dụng các hệ thống được cung cấp bởi Michelin một cách phù hợp và hợp lý (đặt câu hỏi tư duy ngược “tại sao”, ví dụ: giá trị gia tăng mà AI sẽ mang lại khác gì so với giải pháp khi không sử dụng AI, “cho ai”, lợi ích dự kiến cho nhân viên và bất kỳ đối tác bên ngoài (ví dụ, khách hàng, nhà cung cấp) nào của Tập Đoàn là gì, v.v.)

Cụ thể hóa các yêu cầu áp dụng cho nhân viên tùy vào chức vụ và trách nhiệm của họ trong sự phát triển và cung cấp các hệ thống AI:

  • Cung cấp các hệ thống AI minh bạch, có thể xác minh và có thể giải trình để giúp người dùng của các hệ thống AI này đưa ra lựa chọn sáng suốt (các ghi chú giải thích, v.v.) và đảm bảo khả năng có thể truy vết của các quyết định.
  • Phân phối các hệ thống AI mạnh mẽ để chúng hoạt động một cách hợp lý theo đúng mục đích ban đầu khi tạo ra chúng.
  • Triển khai các hệ thống AI bảo mật, trong đó an ninh và tính bảo mật của dữ liệu được bảo vệ xuyên suốt vòng đời của nó, cân nhắc các rủi ro mà AI có thể làm tăng mức độ trầm trọng (việc phát tán dữ liệu do quyền truy cập rộng quá mức, bảo vệ các bí mật thương mại, phân loại tài liệu sai, v.v.)
  • Đảm bảo khả năng có thể truy vết dữ liệu, các quy trình và quyết định được tạo ra trong vòng đời của hệ thống AI.
  • Bổ nhiệm một người chịu trách nhiệm cho từng hệ thống AI được sử dụng đựa trên hiệu suất, độ chính xác và tác động lên các kết quả của Tập Đoàn.
  • Cung cấp tài liệu chính xác cho từng hệ thống AI, bao gồm các khuôn khổ và các giới hạn sử dụng.
  • Xác định các rủi ro liên quan đến từng hệ thống AI, giám sát chúng và thực hiện các hành động phòng ngừa và khắc phục.
  • Thiết kế các hệ thống AI bền vững bằng cách tối ưu hóa việc sử dụng các tài nguyên để giảm lượng khí thải carbon.
  • Thúc đẩy sự đa dạng trong đội nhóm đang thực hiện công việc về AI ở mặt hồ sơ, kỹ năng, kinh nghiệm và người bảo lãnh chống lại các rủi ro thiên vị và các rủi ro đạo đức nói chung.

KHÔNG NÊN LÀM: TÔI KHÔNG ĐƯỢC

Mọi nhân viên không được:

  • Áp dụng và thu mua các hệ thống AI được dùng trong các trường hợp trái với các giá trị và nguyên tắc đạo đức của Tập Đoàn hoặc bị pháp luật cấm sử dụng (AI nhằm mục đích thao túng hoặc lừa gạt. v.v.).
  • Thu mua các hệ thống AI mà không có bảo hiểm của bên thứ nhất, hoặc không yêu cầu bảo lãnh (hợp đồng, chứng nhận, đánh giá tuân thủ, v.v.) từ nhà cung cấp phù hợp với các quy định hiện hành (quyền sở hữu trí tuệ, tính bảo mật, v.v.).
  • Phụ thuộc hoàn toàn vào các hệ thống AI trong quá trình đưa ra quyết định có ảnh hưởng đáng kể đến nhân viên (ví dụ, thay đổi công việc, thăng chức, v.v.)
  • Tái sử dụng các kết quả được đề xuất bởi một hệ thống AI mà chưa kiểm tra lỗi trước đó (biên bản họp, ghi chú tóm tắt, v.v.)
  • Triển khai các hệ thống AI kéo theo rủi ro phát tán thông tin cá nhân hoặc thông tin bảo mật (ví dụ: dữ liệu định vị, v.v.).

Người liên hệ

Với bất kỳ câu hỏi nào liên quan đến các vấn đề đạo đức khi sử dụng AI, bạn có thể gọi đến Bộ Phận Pháp Chế Tập Đoàn/Tuân Thủ và Đạo Đức AI (DCJ) hoặc Bộ Phận Chuyển Đổi AI (DOTI/DAI)